Je spaargeld staat netjes op je rekening. Het bedrag verandert nauwelijks, of groeit een beetje door rente. Toch kun je er na een paar jaar minder van kopen. Dat voelt tegenstrijdig, maar precies daar draait inflatie om.
Voor veel mensen is dat de afgelopen jaren ineens tastbaar geworden. In 2022 kwam de inflatie uit op 10 procent, de hoogste stand in bijna 40 jaar. En ook als de inflatie daarna afzwakt, blijft het effect op spaargeld bestaan. Eind 2024 hadden Nederlanders samen €600,5 miljard aan spaargeld. Tegelijk ging er in datzelfde jaar €7,6 miljard aan koopkracht verloren. De vraag is dus niet alleen hoeveel geld je hebt, maar vooral wat je er nog mee kunt kopen.
Je saldo blijft gelijk, je koopkracht niet
Inflatie betekent dat prijzen stijgen. Daardoor daalt de koopkracht van geld. Met hetzelfde bedrag kun je minder boodschappen, energie, diensten of andere uitgaven betalen dan eerder.
Dat is ook waarom spaargeld minder waard kan worden, zelfs als het bedrag op je rekening exact hetzelfde blijft. Je ziet geen minteken in je bankapp, maar economisch lever je wel in.
Dat effect is vooral zichtbaar als de spaarrente lager ligt dan de inflatie. Volgens de onderzoeksgegevens is dat vaak het geval. Dan daalt de reële waarde van je spaargeld. Met andere woorden, het nominale bedrag blijft staan, maar de praktische waarde ervan neemt af.
Hoe groot is dat verlies in 2024?
Voor vrij opneembaar spaargeld lag het gemiddelde koopkrachtverlies in 2024 op 1,8 procent. Dat klinkt beperkt, zeker vergeleken met de extreme inflatie van 2022. Maar op een groot totaalbedrag loopt dat snel op.
Nederlanders hadden eind 2024 samen €600,5 miljard aan spaargeld. Het totale koopkrachtverlies op spaargeld kwam in 2024 uit op €7,6 miljard.
Dat laat twee dingen zien. Ten eerste: ook bij een lagere inflatie dan in 2022 blijft geldontwaarding merkbaar. Ten tweede: kleine percentages kunnen in euro’s heel groot worden.
Wat betekent 1,8 procent koopkrachtverlies voor jouw spaargeld?
Stel dat je €10.000 vrij opneembaar spaargeld hebt. Als de koopkracht daarvan in een jaar met 1,8 procent daalt, kun je met dat bedrag aan het eind van het jaar minder kopen dan aan het begin.
Rekenkundig betekent 1,8 procent van €10.000 een verlies van €180 aan koopkracht.
Bij €25.000 gaat het om €450 aan koopkrachtverlies.
Bij €50.000 is dat €900.
Je rekening laat dat verlies niet als afschrijving zien. Toch is het economisch wel degelijk een achteruitgang. Je geld is niet weg, maar het koopt minder.
Waarom 2022 zo’n belangrijk ijkpunt is
In 2022 lag de inflatie op 10 procent, de hoogste in bijna 40 jaar. Dat jaar maakte voor veel spaarders in één klap duidelijk wat inflatie echt doet. Een bedrag dat veilig op een spaarrekening stond, bleek niet veilig voor koopkrachtverlies.
Zo’n hoog inflatiecijfer is uitzonderlijk, maar het helpt wel om het mechanisme te begrijpen. Als prijzen in korte tijd hard stijgen en de spaarrente daar niet in meegaat, verlies je snel reële waarde.
De les uit 2022 is daarom breder dan dat ene jaar. Je hoeft geen dubbele inflatie te hebben om koopkracht te verliezen. Ook bij lagere percentages werkt hetzelfde proces door.
Vijf jaar later merk je het pas echt
Een enkel jaar met 1,8 procent koopkrachtverlies lijkt misschien overkomelijk. Maar over meerdere jaren stapelt het effect zich op. Volgens de onderzoeksgegevens is vrij opneembaar spaargeld in vijf jaar tijd 16,5 procent aan koopkracht verloren.
Dat is een belangrijk cijfer, juist omdat veel mensen sparen voor doelen die verder weg liggen. Denk aan een buffer, een verbouwing of later gebruik. Dan telt niet alleen wat er vandaag op je rekening staat, maar ook hoeveel dat bedrag over een paar jaar nog waard is.
Bij een koopkrachtverlies van 16,5 procent kun je met hetzelfde spaarsaldo na vijf jaar merkbaar minder kopen dan aan het begin van die periode. Je ziet dus waarom inflatie en spaargeld zo vaak samen worden genoemd. Niet omdat sparen zinloos is, maar omdat het verschil tussen saldo en koopkracht groter is dan veel mensen denken.
Lagere inflatie betekent niet dat het probleem weg is
Voor 2026 wordt een inflatie van 2,3 procent verwacht, volgens het CPB en Nibud. Dat is een heel ander niveau dan de 10 procent van 2022. Toch betekent ook 2,3 procent nog steeds dat prijzen stijgen.
Dat punt wordt vaak onderschat. Lagere inflatie betekent niet dat prijzen dalen. Het betekent alleen dat ze minder hard stijgen dan eerder. Voor spaargeld blijft dus gelden dat de koopkracht onder druk staat als de rente lager is dan de inflatie.
Wie alleen naar het nominale saldo kijkt, mist daardoor een deel van het verhaal. Je financiële positie hangt niet alleen af van hoeveel euro’s je hebt, maar ook van wat die euro’s nog waard zijn.
Waarom dit voor bijna iedereen relevant is
Inflatie raakt niet alleen mensen met grote vermogens. Juist ook bij een bescheiden buffer speelt koopkrachtverlies mee. Als je spaart voor onverwachte kosten, wil je dat bedrag later nog kunnen inzetten voor hetzelfde doel. Maar als prijzen stijgen, heb je daar in de praktijk meer geld voor nodig.
Dat maakt inflatie als geldonderwerp meteen concreet. Het gaat niet alleen over macro-economie of beleid van instellingen als de ECB. Het raakt je dagelijkse financiële ruimte.
Het CBS meet prijsontwikkelingen, DNB publiceert cijfers en de ECB voert beleid, maar voor jou draait het uiteindelijk om één praktische vraag: hoeveel kun je straks nog met je spaargeld doen?
Hoe kijk je realistischer naar je spaargeld?
Een nuttige manier om naar spaargeld te kijken is deze: zie je saldo als het nominale bedrag, en zie koopkracht als de echte waarde. Die twee lopen niet automatisch gelijk op.
Als je wilt inschatten of je spaargeld minder waard wordt, is de kernvraag simpel. Ligt de spaarrente lager dan de inflatie, dan daalt de reële waarde van je geld. Dat patroon zien we volgens de onderzoeksgegevens vaak terug.
Daarom is alleen sparen niet hetzelfde als koopkracht behouden. Sparen kan nog steeds belangrijk zijn voor een buffer en directe beschikbaarheid, maar het beschermt niet vanzelf tegen geldontwaarding.
Waar je vooral op moet letten
Als je de impact van inflatie op spaargeld wilt begrijpen, zijn er drie cijfers die samen veel zeggen:
- de inflatie in een bepaald jaar
- de spaarrente die je ontvangt
- de periode waarover je kijkt
Vooral dat laatste maakt veel verschil. Een klein verlies in één jaar voelt beperkt. Over vijf jaar kan dat oplopen tot een forse daling van de koopkracht, zoals de 16,5 procent bij vrij opneembaar spaargeld laat zien.
Kijk dus niet alleen naar je banksaldo van vandaag, maar ook naar de vraag wat dat bedrag over een paar jaar nog waard is.
Dit artikel is informatief en geen persoonlijk financieel advies. Raadpleeg voor jouw situatie een onafhankelijk adviseur.
FAQ
Hoeveel koopkracht verlies je op spaargeld in 2024?
Voor vrij opneembaar spaargeld lag het gemiddelde koopkrachtverlies in 2024 op 1,8 procent. In totaal verloren Nederlanders in 2024 €7,6 miljard aan koopkracht op spaargeld.
Waarom wordt spaargeld minder waard door inflatie?
Omdat prijzen stijgen en je met hetzelfde bedrag minder kunt kopen. Als de spaarrente lager is dan de inflatie, daalt de reële waarde van je spaargeld.
Hoe hoog was de inflatie in 2022?
De inflatie kwam in 2022 uit op 10 procent. Dat was de hoogste inflatie in bijna 40 jaar.
Is lagere inflatie hetzelfde als prijsdaling?
Nee. Lagere inflatie betekent dat prijzen minder hard stijgen dan eerder. De prijzen gaan dan nog steeds omhoog.
Hoeveel spaargeld hadden Nederlanders eind 2024?
Eind 2024 hadden Nederlanders samen €600,5 miljard aan spaargeld.
Hoe groot is het koopkrachtverlies over vijf jaar?
Vrij opneembaar spaargeld verloor in vijf jaar tijd 16,5 procent aan koopkracht. Dat laat zien dat geldontwaarding vooral op langere termijn hard kan aantikken.
