Pensioengat berekenen: hoe ontdek je of je later tekortkomt?

Stel, je kijkt in op Mijnpensioenoverzicht.nl en ziet een bedrag dat lager uitvalt dan je had verwacht. Niet een beetje lager, maar genoeg om je af te vragen of je later wel dezelfde vaste lasten kunt blijven betalen. Dan heb je waarschijnlijk te maken met een pensioengat.

Een pensioengat berekenen begint niet met ingewikkelde formules, maar met een simpele vergelijking: wat denk je later nodig te hebben, en wat verwacht je daadwerkelijk aan pensioen te ontvangen? Juist dat verschil bepaalt of je later tekortkomt. Zeker als je in je loopbaan van baan bent gewisseld, een tijd als zzp’er hebt gewerkt, in het buitenland hebt gewoond of gewerkt, in deeltijd hebt gewerkt, bent gescheiden of een periode werkloos bent geweest, is het goed om dit op tijd te checken.

Wanneer spreek je van een pensioengat?

Een pensioengat is het verschil tussen je gewenste pensioeninkomen en je verwachte pensioeninkomen.

Dat klinkt eenvoudig, en dat is het in de kern ook. Je hebt straks een bepaald inkomen nodig om van te leven. Daar staat tegenover wat je volgens je opgebouwde pensioen naar verwachting krijgt. Is dat verwachte bedrag lager dan wat je nodig hebt, dan heb je een gat.

Een veelgebruikte richtlijn is dat je pensioen minimaal 70% van je laatstverdiende salaris zou moeten zijn. Dat is geen garantie dat dit voor iedereen genoeg is, maar het is wel een praktisch startpunt om te beoordelen of je later mogelijk een pensioentekort hebt.

Hoe ontdek je of je later tekortkomt?

De snelste manier is kijken wat je nu al hebt opgebouwd. Dat kan via Mijnpensioenoverzicht.nl met je DigiD. Daar zie je wat je aan pensioen hebt opgebouwd en wat je naar verwachting later ontvangt.

Daarnaast kun je een pensioenplanner gebruiken. Daarmee kun je beter inschatten of je verwachte pensioeninkomen aansluit bij wat je later denkt nodig te hebben.

De basis is steeds dezelfde vergelijking:

je gewenste pensioeninkomen
minus
je verwachte pensioeninkomen
is
je pensioengat

Als uit die vergelijking blijkt dat je verwachte inkomen lager ligt dan je doel, dan weet je dat je waarschijnlijk aanvullend pensioen nodig hebt.

De 70%-richtlijn als eerste check

Veel mensen hebben geen exact bedrag in hun hoofd voor later. Dan helpt de 70%-richtlijn. Die zegt dat je pensioen minimaal 70% van je laatstverdiende salaris zou moeten zijn.

Een eenvoudig voorbeeld maakt dat duidelijker. Stel dat je vlak voor pensionering een bepaald salaris verdient. Dan kijk je of je verwachte pensioeninkomen op minimaal 70% van dat laatste salaris uitkomt. Zit je daaronder, dan is dat een signaal dat je mogelijk een pensioengat hebt.

Belangrijk is wel dat dit een richtlijn is. Voor de een is 70% ruim voldoende, voor de ander niet. Iemand met lage woonlasten of een grotendeels afgeloste hypotheek heeft vaak minder nodig dan iemand met hoge maandlasten.

Waardoor ontstaat een pensioengat?

Een pensioengat ontstaat vaak niet ineens, maar door keuzes of gebeurtenissen die zich over jaren opstapelen. Er zijn een paar oorzaken die vaak terugkomen.

Bij baanwissels kan pensioenopbouw versnipperd raken of tijdelijk lager uitvallen. Als je als zzp’er werkt, bouw je meestal niet automatisch pensioen op via een werkgever. Ook werken of wonen in het buitenland kan invloed hebben op wat je later ontvangt. Hetzelfde geldt voor deeltijdwerken, omdat je dan vaak minder opbouwt dan in een fulltime situatie.

Ook een scheiding kan gevolgen hebben voor je pensioenpositie. En wie een periode werkloos is geweest, bouwt vaak minder op dan in jaren met betaald werk.

Juist omdat deze situaties veel voorkomen, is een pensioengat berekenen niet alleen iets voor mensen die bijna met pensioen gaan. Ook midden in je loopbaan kan zo’n check veel duidelijk maken.

Zo pak je het praktisch aan

Je hoeft het niet meteen ingewikkeld te maken. Begin met twee vragen.

De eerste vraag is: wat verwacht je later te ontvangen? Dat controleer je via Mijnpensioenoverzicht.nl met je DigiD, of via een pensioenplanner.

De tweede vraag is: wat wil of denk je later nodig te hebben? Als je daar nog geen scherp beeld van hebt, kun je de richtlijn gebruiken dat je pensioen minimaal 70% van je laatstverdiende salaris zou moeten zijn.

Vergelijk daarna die twee uitkomsten met elkaar. Is je verwachte pensioeninkomen lager dan het bedrag dat je als doel aanhoudt, dan heb je een tekort dat je verder moet onderzoeken.

Dat hoeft niet te betekenen dat er direct een probleem is. Het betekent vooral dat je weet waar je staat.

Wat kun je doen als je een pensioengat hebt?

Als blijkt dat je later mogelijk tekortkomt, zijn er grofweg drie routes.

Je kunt extra sparen of beleggen, bijvoorbeeld via een lijfrente. Daarmee bouw je zelf aanvullend vermogen op voor later. Dat kan helpen om het verschil tussen gewenst en verwacht pensioeninkomen te verkleinen.

Een andere mogelijkheid is je hypotheek aflossen. Als je woonlasten later lager zijn, heb je mogelijk ook minder pensioeninkomen nodig om rond te komen.

De derde route is langer doorwerken. Als je later stopt met werken, heb je minder jaren te overbruggen met je pensioen en mogelijk meer tijd om op te bouwen.

Welke oplossing past, hangt af van je situatie. Iemand die jarenlang als zzp’er weinig heeft opgebouwd, kijkt vaak anders naar aanvullend pensioen dan iemand die vooral door deeltijdwerk een lager verwacht pensioen heeft.

Waarom vroeg inzicht zoveel verschil maakt

Een pensioengat is vervelend, maar onbekendheid is vaak nog lastiger. Als je pas laat ontdekt dat je verwachte pensioeninkomen achterblijft, heb je minder ruimte om iets aan te passen. Kijk je er eerder naar, dan heb je meer opties.

Dat geldt zeker voor mensen met een onregelmatige loopbaan. Heb je meerdere werkgevers gehad, een periode als zzp’er gewerkt of tijd in het buitenland doorgebracht, dan is het extra belangrijk om te controleren hoe je pensioen ervoor staat.

Zelfs als de uitkomst meevalt, levert zo’n check iets op: rust. Je weet dan beter hoeveel pensioen later waarschijnlijk beschikbaar is, en of aanvullend pensioen nodig is.

Waar je op moet letten bij het inschatten van je tekort

Een pensioengat berekenen is in de basis simpel, maar de uitkomst is alleen bruikbaar als je eerlijk naar je situatie kijkt. Heb je in deeltijd gewerkt, ben je gescheiden, ben je werkloos geweest of heb je niet altijd in loondienst gewerkt, dan is de kans groter dat je verwachte pensioeninkomen lager uitvalt dan je intuïtief dacht.

Gebruik daarom niet alleen een gevoel van “het zal wel goed zitten”. Controleer je opgebouwde pensioen en leg dat naast een concreet doel. Desnoods begin je met de 70%-richtlijn. Dat is beter dan helemaal niet rekenen.

Dit artikel is informatief en geen persoonlijk financieel advies. Raadpleeg voor jouw situatie een onafhankelijk adviseur.

FAQ

• Hoe kan ik mijn pensioengat berekenen?
  Vergelijk je gewenste pensioeninkomen met je verwachte pensioeninkomen. Het verschil daartussen is je pensioengat.

• Waar zie ik hoeveel pensioen ik later krijg?
  Dat kun je bekijken via Mijnpensioenoverzicht.nl met je DigiD. Ook een pensioenplanner kan helpen.

• Wanneer heb ik een pensioentekort?
  Als je verwachte pensioeninkomen lager is dan wat je later nodig denkt te hebben, heb je een pensioentekort.

• Hoeveel pensioen heb ik later nodig?
  Een veelgebruikte richtlijn is dat je pensioen minimaal 70% van je laatstverdiende salaris zou moeten zijn.

• Waardoor ontstaat een pensioengat vaak?
  Veelvoorkomende oorzaken zijn baanwissel, zzp-werk, buitenland, deeltijd, scheiding en werkloosheid.

• Wat kan ik doen als ik een pensioengat heb?
  Mogelijke oplossingen zijn extra sparen of beleggen via een lijfrente, je hypotheek aflossen of langer doorwerken.