50.000 euro inkomen, maar geen pensioenopbouw via een werkgever. Voor zzp’er Jacob betekent dat dat hij zelf moet bepalen hoeveel hij opzijzet voor later. Daarbij gaat het niet alleen om het bedrag dat hij kan missen. Ook zijn fiscale ruimte, de gekozen lijfrentevorm en de belasting over latere uitkeringen tellen mee.
Pensioen sparen begint daarom met overzicht: wat bouw je al op en welk deel wil je zelf aanvullen? Bij een pensioentekort kun je onder voorwaarden je inleg aftrekken van je inkomen. Dat belastingvoordeel maakt het belangrijk om eerst te rekenen en daarna pas te storten. Hieronder lees je welke mogelijkheden er zijn, hoe de berekening voor 2026 werkt en welke momenten je niet moet vergeten.
Begin met wat je al opbouwt
Op Mijnpensioenoverzicht.nl kun je met DigiD bekijken hoeveel pensioen en AOW je hebt opgebouwd. Dat is het vertrekpunt voor je aanvullende opbouw. Kijk naar het totaal en of dat inkomen aansluit bij wat je later nodig denkt te hebben.
Een werknemer kan naast het werkgeverspensioen ruimte hebben om zelf iets aan te vullen. Een zzp’er zonder werkgeverspensioen heeft vaak jaarruimte. Ook als directeur-grootaandeelhouder kun je bij een pensioentekort in aanmerking komen voor de regeling.
Voor de fiscale berekening heb je andere gegevens nodig dan alleen je verwachte pensioeninkomen. Denk aan je inkomen over het voorgaande jaar en je pensioenaangroei via een werkgever. Die aangroei staat als factor A op je Uniform Pensioenoverzicht, meestal afgekort tot UPO.
Welke mogelijkheden heb je voor aanvullend pensioen?
Binnen de lijfrenteregeling kun je geld storten op een lijfrentespaarrekening, in een lijfrenteverzekering of in een lijfrentebeleggingsrecht. Deze vormen vallen onder de mogelijkheden om met fiscale aftrek aanvullend pensioen op te bouwen, mits je daarvoor voldoende ruimte hebt.
De productkeuze en de belastingberekening zijn twee afzonderlijke beslissingen. Eerst bepaal je hoeveel je fiscaal kunt aftrekken. Daarna beoordeel je welke vorm bij je past. Een product afsluiten betekent op zichzelf dus niet dat je de volledige inleg kunt aftrekken.
Neem bij een lijfrentebeleggingsrecht zowel het rendement als het risico mee in je afweging. Laat de keuze niet alleen afhangen van het belastingvoordeel bij de storting. Ook de latere uitkeringen en de belasting daarover horen bij de beslissing.
Zo bereken je de jaarruimte voor 2026
Jaarruimte is de fiscale ruimte voor aftrekbare lijfrente-inleg op basis van een pensioentekort. Voor de jaarruimte van 2026 gebruik je je inkomen over 2025.
Bij een berekening op basis van factor A luidt de formule voor 2026:
Jaarruimte = (30% x premiegrondslag) – (6,27 x factor A).
De premiegrondslag bereken je in 2026 door van het relevante inkomen de AOW-franchise van 19.172 euro af te trekken. Bij deze berekening geldt voor 2026 een maximaal inkomen van 137.800 euro. De maximale jaarruimte bedraagt in 2026 35.589 euro.
De uitkomst hangt vervolgens af van je pensioenopbouw via een werkgever. Hoe hoger factor A, hoe meer er volgens de formule van de berekende ruimte afgaat. Voor een zzp’er zonder werkgeverspensioen is factor A nul. Bij pensioenregelingen die al zijn aangepast aan de Wet toekomst pensioenen kan een andere berekening gelden.
Gebruik voor je daadwerkelijke berekening het Hulpmiddel Lijfrentepremie op Belastingdienst.nl. Daarmee controleer je je ruimte voordat je een bedrag overmaakt.
Rekenvoorbeeld: Jacob werkt als zzp’er
Jacob heeft in 2025 een inkomen van 50.000 euro en bouwt geen pensioen op via een werkgever. Hij wil zijn jaarruimte voor 2026 bepalen.
Eerst berekent hij de premiegrondslag:
50.000 euro – 19.172 euro = 30.828 euro.
Daarna neemt hij voor 2026 30% van die grondslag. Omdat zijn factor A nul is, hoeft hij geen pensioenaangroei af te trekken. Zijn jaarruimte komt daarmee afgerond uit op 9.248 euro.
Voor een indicatie van het belastingvoordeel bij een verondersteld aftrektarief van 37,56% in 2026 vermenigvuldig je de aftrekbare inleg met 0,3756. Pas dat tarief niet automatisch op iedere situatie toe: de aftrek loopt via box 1 en moet aansluiten op je belastingberekening.
Eerdere ruimte benutten met reserveringsruimte
Heb je in eerdere jaren niet alle jaarruimte gebruikt? Dan kan reserveringsruimte uitkomst bieden. Daarmee kun je ongebruikte jaarruimte uit de voorafgaande tien jaar alsnog benutten.
In 2026 gaat het om ongebruikte ruimte uit 2016 tot en met 2025. De maximale reserveringsruimte bedraagt in 2026 42.753 euro. Dat maximum is niet automatisch jouw aftrekbare bedrag. Je moet eerst bepalen hoeveel ongebruikte ruimte je daadwerkelijk hebt.
Dit kan relevant zijn als je een tijd niets hebt ingelegd en later alsnog wilt aanvullen. Bereken daarom niet uitsluitend je ruimte over het laatste jaar, maar controleer ook eerdere jaren.
Voor wie is geboren vóór 1 september 1953 geldt een bijzondere regel: er is geen jaarruimte voor 2026, maar wel de mogelijkheid van reserveringsruimte in 2026.
Belastingvoordeel nu, belasting over de uitkering later
Een aftrekbare lijfrentestorting verlaagt je belastbare inkomen in box 1. Voor mensen die de AOW-leeftijd nog niet hebben bereikt, gelden in 2026 de volgende tarieven: 35,75% tot en met 38.883 euro, 37,56% van 38.884 tot en met 78.426 euro en 49,50% boven 78.426 euro.
Het voordeel bij de inleg is niet hetzelfde als belastingvrij pensioen. Lijfrente-uitkeringen zijn later belast. Het tarief kan dan lager zijn.
Voor AOW-gerechtigden die zijn geboren op of na 1 januari 1946 bedraagt het box 1-tarief in 2026 over de eerste 38.883 euro 17,85%. Gebruik dat huidige tarief niet als vast uitgangspunt voor een uitkering die pas veel later begint. Beoordeel de aftrek en de latere belastingheffing als twee delen van dezelfde regeling.
Let op deze betaal- en uitkeringsmomenten
Voor aftrek in 2026 moet je de premie uiterlijk op 31 december 2026 betalen. Betaal je te laat, dan telt de betaling voor het volgende jaar. Plan de berekening en de overboeking daarom niet pas op het laatste moment.
Heb je een aftrekpost vergeten? Via de Belastingdienst kun je een vergeten aftrek tot vijf jaar terug corrigeren. Controleer daarbij welke betaling en welk aangiftejaar bij elkaar horen.
Ook de uitkeringsfase heeft een termijn: de lijfrente-uitkeringen moeten in beginsel uiterlijk ingaan in het vijfde kalenderjaar na het jaar waarin je de AOW-leeftijd bereikt. De AOW-leeftijd is 67 jaar in 2026 en 2027. Van 2028 tot en met 2031 is dat 67 jaar en drie maanden. Je kunt je AOW-leeftijd controleren bij de SVB of Rijksoverheid.
Voor een tijdelijke oudedagslijfrente geldt in 2026 een maximale jaarlijkse uitkering van 27.192 euro. Neem die grens mee wanneer je de uitkeringsfase voorbereidt.
Checklist voordat je geld stort
- Bekijk je opgebouwde pensioen en AOW op Mijnpensioenoverzicht.nl.
- Verzamel je inkomensgegevens over het voorgaande jaar en je UPO met factor A.
- Bereken je jaarruimte en eventuele reserveringsruimte bij de Belastingdienst.
- Kies een lijfrentevorm en weeg bij beleggen zowel rendement als risico.
- Betaal op tijd en verwerk de aftrek in je aangifte inkomstenbelasting.
Ontvang je na je AOW-leeftijd meerdere inkomens? Controleer dan ook waar loonheffingskorting wordt toegepast. Toepassing op meerdere inkomens kan leiden tot bijbetalen.
Dit artikel is informatief en geen persoonlijk financieel advies. Raadpleeg voor jouw situatie een onafhankelijk adviseur.
Veelgestelde vragen
Kan ik belastingvrij sparen voor mijn pensioen?
Bij een pensioentekort kun je lijfrente-inleg binnen je fiscale ruimte aftrekken in box 1. De latere lijfrente-uitkeringen zijn wel belast.
Kan ik naast mijn werkgeverspensioen zelf pensioen opbouwen?
Ja, ook als werknemer kun je bij een pensioentekort in aanmerking komen voor aftrekbare lijfrente-inleg. Je pensioenaangroei via de werkgever telt mee in de berekening.
Hoeveel mag ik in 2026 aftrekken voor lijfrente?
Dat hangt af van je persoonlijke jaarruimte en eventuele reserveringsruimte. In 2026 zijn de maxima respectievelijk 35.589 euro en 42.753 euro.
Waar kan ik mijn jaarruimte berekenen?
Gebruik het Hulpmiddel Lijfrentepremie op Belastingdienst.nl. Houd je inkomensgegevens en, als je pensioen via een werkgever opbouwt, je UPO bij de hand.
Kan ik gemiste jaarruimte later nog gebruiken?
Ja, via reserveringsruimte kun je ongebruikte jaarruimte uit de voorafgaande tien jaar benutten. Voor 2026 betreft dat de jaren 2016 tot en met 2025.



